Mergers & Acquisitions (M&A)
Ontdek wat M&A-advies is, het verschil tussen buy-side en sell-side, wat de functies betalen, welke vervolgstappen het opent, en hoe je je als student voorbereidt.
Introductie
Wat is M&A-advies?
Mergers and acquisitions, meestal afgekort tot M&A, is het onderdeel van investment banking dat bedrijven adviseert over het kopen, verkopen of fuseren met andere bedrijven. M&A-adviseurs begeleiden een klant door de hele transactie: ze waarderen het bedrijf, vinden of benaderen de andere partij, sturen het proces aan, en helpen bij het onderhandelen over de prijs en de voorwaarden. Ze verdienen een fee voor het advies en voor het rondkrijgen van de deal, in plaats van eigen geld te investeren.
De fee bestaat meestal uit twee delen: een vaste retainer die ongeacht de uitkomst wordt betaald, en een succesfee, vaak het grootste deel, die alleen wordt uitgekeerd als de transactie daadwerkelijk sluit. Die opzet zorgt dat het belang van de adviseur gelijk loopt met het rondkrijgen van de deal, maar het betekent ook dat een kantoor maanden aan een mandaat kan werken en weinig overhoudt als de deal alsnog afketst. Bij een sell-side mandaat voert de adviseur meestal ook een formele of informele marktverkenning uit: een shortlist of een bredere groep potentiele kopers benaderen om de interesse te testen en concurrentie op de prijs te creeren, zelfs als de verkoper al een gegadigde op het oog heeft.
Soorten deals
De belangrijkste soorten M&A
M&A is een verzamelterm voor verschillende soorten transacties, die verschillen in structuur, in hoe de twee bedrijven zich tot elkaar verhouden, en in waarom de deal plaatsvindt.
Deals worden ook getypeerd naar hoe de twee bedrijven zich tot elkaar verhouden:
De motieven achter een deal komen meestal neer op een paar thema's: groei versnellen of sneller een nieuwe markt betreden dan zelf opbouwen, schaal winnen en kosten verlagen, talent of technologie verwerven, risico spreiden weg van een enkel product of regio, of een ondergewaardeerd bedrijf tegen een aantrekkelijke prijs oppikken.
Twee mandaten
Buy-side en sell-side
Elk M&A-mandaat valt aan een van twee kanten. De kant waar je op zit bepaalt het werk, het proces en aan wie je verantwoording aflegt.
In de praktijk verloopt een sell-side proces als een brede veiling, een gecontroleerde veiling met een shortlist van de meest kansrijke kopers, of een bilaterale onderhandeling met een enkele partij, en die keuze beinvloedt zowel de prijsdruk als de snelheid van de deal. Een brede veiling levert doorgaans de hoogste prijs op maar duurt langer en brengt het risico dat vertrouwelijke informatie in de markt uitlekt; een onderhandelde verkoop met een enkele koper gaat sneller en blijft discreter, maar geeft de verkoper minder onderhandelingsruimte. Aan de buy-side kant maakt de adviseur onderscheid tussen een strategische koper, een concurrent of aanpalend bedrijf dat koopt voor synergie en een langetermijnpassing, en een financiele koper zoals een private-equityfonds dat vooral koopt voor het financiele rendement, want die twee onderhandelen heel anders.
Wat ze doen
Wat M&A-bankers doen
Stap voor stap
Hoe een M&A-deal tot stand komt
De meeste M&A-processen doorlopen een vergelijkbaar pad, van het winnen van het mandaat tot tekenen en closing. Junior bankers doen onderweg veel van de analyse, de modellering en de documenten.
Achter het vereenvoudigde schema zitten een paar mechanismen die de doorlooptijd en het risico bepalen. Zodra een koper is gekozen, tekenen partijen vaak een exclusiviteitsovereenkomst die de verkoper voor een bepaalde periode verbiedt met andere bieders te praten, terwijl de koper de due diligence afrondt en onderhandelt over de share purchase agreement, het contract met de prijs, garanties en vrijwaringen. Bij grotere of grensoverschrijdende deals is ook goedkeuring van mededingingsautoriteiten nodig voordat de deal mag sluiten, wat maanden aan de doorlooptijd kan toevoegen en een van de redenen is waarom een getekende deal niet hetzelfde is als een gesloten deal.
Functies
Functies in M&A
M&A-teams zijn opgebouwd als een piramide: meerdere analisten en associates ondersteunen elke vice president, en een klein aantal managing directors bovenaan draagt de klantrelaties. Die structuur betekent dat de dagelijkse werklast het zwaarst is op juniorniveau, terwijl senioriteit minder wordt gemeten aan technische vaardigheid en meer aan het vermogen om mandaten binnen te halen en klanten te managen.
Analyst
Maakt de modellen, het onderzoek en de documenten voor het dealteam.
Associate
Begeleidt analisten en stuurt de dagelijkse gang van een lopende deal aan.
Vice President
Leidt de uitvoering en beheert de klantrelatie.
Director / Executive Director
Structureert deals en helpt nieuwe mandaten winnen.
Managing Director
Wint mandaten, leidt deals en draagt de klantrelaties.
Carrièretijdlijn
Hoe lang elke stap duurt
M&A heeft een van de duidelijkste loopbaanladders in finance. De meesten beginnen als analist direct van de universiteit, doorgaans twee tot drie jaar, of stappen als associate in na een MBA. Doorgroei hangt af van prestatie, en de dagen zijn lang, vooral in de eerste jaren.
Vanaf vice president verschuift de nadruk van het maken van de analyse naar het beheren van klanten en het winnen van mandaten. Managing director worden, de top van de groep, kost doorgaans ruim tien jaar in de sector. Veel mensen stappen daarvoor al over, wat juist een van de sterke punten van het pad is.
Veel banken hanteren op analist- en associate-niveau een informele up-or-out-verwachting: wie niet op koers ligt voor promotie wordt vaak aangemoedigd om door te stromen in plaats van jarenlang op dezelfde plek te blijven. Dat is een van de redenen waarom de vervolgstappen verderop zo belangrijk zijn, want een groot deel van elke analistenlichting verlaat de sector, of stapt over naar een andere bank, ruim voordat ze managing director worden.
| Niveau | Doorgaans in de functie |
|---|---|
| Analyst | 2 tot 3 jaar |
| Associate | 3 tot 4 jaar |
| Vice President | 4 tot 5 jaar |
| Director / Executive Director | meerdere jaren |
| Managing Director | topniveau, 10+ jaar in totaal |
Beloning
Beloning in M&A
M&A staat bekend om de hoge beloning, opgebouwd uit een basissalaris en een bonus die snel groeit met de senioriteit en met de deals die sluiten. De keerzijde zijn de uren, die lang zijn, vaak zeventig tot tachtig per week voor juniors en soms fors meer rond een deadline, met late avonden en weekenden tijdens lopende deals.
De cijfers hieronder zijn een ruwe richtlijn voor grote banken in de Verenigde Staten, waar de beloning het hoogst is. In Europa, waaronder Nederland, ligt die doorgaans lager, en op senior niveau wordt een deel van de bonus vaak uitgesteld. Zie het als illustratie, niet als belofte.
| Niveau | Totale beloning |
|---|---|
| Analyst | $180,000 to $220,000 |
| Associate | $285,000 to $500,000 |
| Vice President | $525,000 to $800,000 |
| Managing Director | $800,000 and up |
Cijfers zijn illustratief, in Amerikaanse dollars, voor grote Amerikaanse banken, en omvatten basissalaris plus bonus. In Europa ligt de beloning doorgaans lager.
Een dag uit het leven
Een typische dag van een junior M&A-banker
Een groot deel van de dag gaat naar modellen en documenten. Een junior werkt de waardering bij, werkt aan de teaser en het informatiememorandum, bouwt slides voor een klantgesprek, en beantwoordt vragen die uit de dataroom komen. Bij een lopende deal is er voortdurend contact met advocaten, accountants en de andere partij.
Het tempo kan snel veranderen met verzoeken van klanten en met waar een deal staat, en het werk loopt vaak door tot in de avond, zeker rond de ondertekening. Analisten melden geregeld heel lange weken, soms bijna honderd uur tijdens een drukke deal. Het is veeleisend, maar het geeft vroege blootstelling aan echte transacties en aan hoe bedrijven worden gekocht en verkocht.
Juniors
Wat analisten en associates doen
Junior bankers dragen veel van het analytische werk waar een M&A-deal op steunt.
- Waarderings- en M&A-modellen bouwen
- Accretie- en dilutie-analyse
- Teasers en informatiememoranda maken
- Doelwitten screenen en profileren
- Due diligence en de dataroom ondersteunen
- Klantpresentaties bouwen
- Vergelijkbare transacties bijhouden
- Vragen van kopers en verkopers beantwoorden
Vaardigheden
Vaardigheden die je nodig hebt
Na M&A
Waar een M&A-achtergrond naartoe leidt
Een reden dat studenten op M&A mikken is waar het je daarna brengt. Een paar jaar dealwerk opent enkele van de meest gewilde overstappen in finance.
Private-equityfondsen rekruteren sterk uit M&A juist omdat de modellering zo dicht bij elkaar ligt: een M&A-analist die fusiemodellen en accretie- en dilutie-analyses heeft gebouwd, begrijpt al het grootste deel van de mechaniek van een LBO-model, het kernmodel waarmee een buy-out wordt doorgerekend. De belangrijkste omslag bij de overstap naar PE zit minder in de modellering zelf en meer in de verschuiving van adviseren over andermans kapitaal naar verantwoordelijk zijn voor hoe het eigen fondsgeld presteert over een meerjarige houdperiode.
Instromen
Hoe je in M&A komt
De timing van recruitment verschilt meer per regio en type kantoor dan de lijst hieronder doet vermoeden. Grote Amerikaanse banken leggen de analistenlichting van het jaar erop vaak al meer dan een jaar van tevoren vast via zomerstages, terwijl Europese kantoren en boutique-adviseurs vaker doorlopend werven, dichter bij de daadwerkelijke startdatum. Dat is een van de redenen waarom off-cycle stages en directe sollicitaties buiten de Verenigde Staten meer gewicht hebben.
Voorbereiding
Hoe je je voorbereidt als student
Vergelijk
M&A versus andere paden
M&A vs de rest van investment banking
M&A adviseert over het kopen en verkopen van bedrijven. Andere divisies, zoals ECM en DCM, halen geld op via aandelen en obligaties. ECM begeleidt beursintroducties en aandelenuitgiftes, DCM structureert leningen en obligaties, en beide werken vooral met institutionele beleggers als tegenpartij. M&A werkt juist met een enkele koper of verkoper tegelijk, en het mandaat stopt zodra de deal sluit, in plaats van door te lopen als een doorlopende marktrelatie.
M&A vs private equity
M&A adviseert klanten over deals voor een fee. Private equity investeert het eigen fonds, koopt bedrijven en verdient door ze te verbeteren en verkopen. Dat verschil in risico is fundamenteel: een M&A-adviseur verdient een fee ongeacht hoe de deal zich later ontwikkelt, terwijl een PE-fonds pas rendement ziet als het de portefeuillebedrijf jaren later met winst, of verlies, verkoopt. Veel private-equityprofessionals beginnen daarom eerst in M&A om de dealvaardigheden op te bouwen voordat ze het risico van eigen kapitaal nemen.
M&A vs corporate development
Corporate development doet deals intern voor een bedrijf. M&A adviseert van buitenaf veel bedrijven. Een corporate-developmentteam werkt aan een klein aantal deals per jaar voor een enkele koper, en is vaak nauw verbonden met de strategieafdeling van dat bedrijf. Een M&A-adviseur werkt tegelijk aan mandaten voor verschillende klanten, wat meer variatie geeft maar minder eigenaarschap over de langetermijnstrategie achter een deal.
M&A vs transaction services
Transaction services voert financiele due diligence uit op een deal. M&A leidt het hele proces en de onderhandeling. TS-teams, vaak bij de grote accountantskantoren, leveren een gedetailleerd due diligence-rapport over de cijfers van het doelwit, maar nemen geen positie in over de prijs en onderhandelen niet namens de klant. De M&A-adviseur gebruikt dat rapport juist als munitie om de voorwaarden bij te stellen of de prijs te verdedigen.
M&A vs consulting
Consulting adviseert over strategie en bedrijfsvoering. M&A richt zich op de transactie en het rondkrijgen ervan. Consultants worden doorgaans betaald per uur of per project, ongeacht de uitkomst, terwijl een M&A-adviseur het grootste deel van de fee alleen verdient als de deal daadwerkelijk sluit. Consultingwerk kan wel de aanleiding voor een deal zijn, bijvoorbeeld een strategisch advies om een divisie af te stoten, waarna een M&A-team het daadwerkelijke verkoopproces overneemt.
M&A vs valuation
Een valuationspecialist levert een onafhankelijk oordeel over wat een bedrijf of asset waard is, vaak voor een fairness opinion, een fiscaal doel of een geschil, zonder een verkoopproces te leiden. Een M&A-adviseur waardeert het bedrijf ook, maar als een stap binnen een breder mandaat dat ook het vinden van de tegenpartij, onderhandelen en closen omvat.
Werkgevers
M&A-adviseurs die actief zijn in Nederland
Een selectie van bekende banken en advieskantoren die M&A-deals in Nederland leiden, ingedeeld naar type. We noemen alleen firma's die we hebben geverifieerd.
Wereldwijde banken
Goldman Sachs
J.P. Morgan
Morgan Stanley
BNP ParibasWereldwijd advies en boutiques
EQTNederlandse banken
ABN AMRO
ING
RabobankNederlandse M&A- en mid-market-adviseurs
Vacatures
M&A-vacatures
We tonen alleen echte, actuele vacatures met een link naar de werkgever. Stages, spring weeks en analistenfuncties verschijnen hier. Bekijk in de tussentijd alle actuele vacatures.
Bekijk alle vacaturesHulpmiddelen
Aanbevolen hulpmiddelen
FAQ
Veelgestelde vragen
Wat is M&A-advies?
M&A-advies is het onderdeel van investment banking dat bedrijven adviseert over het kopen, verkopen of fuseren met andere bedrijven. De adviseur waardeert het bedrijf, vindt of benadert de andere partij, stuurt het proces aan en helpt bij het onderhandelen, in ruil voor een fee.
Wat is het verschil tussen buy-side en sell-side?
Sell-side betekent een bedrijf adviseren dat verkocht wordt: het materiaal maken, kopers vinden en het veilingproces aansturen. Buy-side betekent een koper adviseren: doelwitten vinden, ze waarderen en helpen het bod te structureren en te onderhandelen.
Wat doet een M&A-analist?
Analisten bouwen waarderings- en M&A-modellen, doen accretie- en dilutie-analyse, maken teasers en informatiememoranda, ondersteunen due diligence en stellen klantpresentaties samen. Het is analytisch, detailgericht werk met lange dagen.
Hoeveel uur werken M&A-bankers?
Junior bankers werken vaak zeventig tot tachtig uur per week, en analisten melden soms bijna honderd uur tijdens een drukke deal, met late avonden en weekenden. Op senior niveau worden de uren meestal beter.
Wat zijn de vervolgstappen na M&A?
Gebruikelijke overstappen zijn private equity, corporate development, equity research, venture- en groeifondsen, en interne strategie- of finance-rollen. Veel mensen blijven ook en bouwen een langetermijncarriere op in M&A.
Welke vaardigheden heb ik nodig voor M&A?
Sterke financiele modellering, waardering en M&A-modellering, een goede basis boekhouden en financiele analyse, oog voor detail, heldere communicatie, gevoel voor onderhandelen en het vermogen om onder druk te werken.
Heb je een MBA nodig voor M&A?
Niet om als analist te beginnen, die functie wordt meestal direct van de universiteit ingevuld. Een MBA is de klassieke route naar het associate-niveau en kan de doorgroei versnellen.
Hoe kom ik aan een M&A-stage?
Solliciteer vroeg via spring weeks en zomerprogrammas, werf op doeluniversiteiten, overweeg boutique-adviseurs als een minder drukke route, netwerk met bankiers en alumni, en bereid je goed voor op technische gesprekken.
Gerelateerd
Gerelateerde finance-paden
Start je M&A-reis
Bekijk openstaande vacatures of ontdek de andere finance-carrièrepaden.