Risk Management
Ontdek wat risk management is, hoe banken de risico's die ze nemen identificeren en beheersen, hoe het werk eruitziet en hoe studenten zich kunnen voorbereiden op stages en analistenfuncties.
Introductie
Wat is risk management?
Banken en andere financiële instellingen nemen van nature risico: ze verstrekken leningen, handelen op de markten, beheren spaargeld en bieden andere financiële producten aan. Risk management is de functie die deze risico's identificeert, meet, bewaakt en beheerst, van kredietrisico dat een lener niet terugbetaalt, tot marktrisico door prijsbewegingen, tot operationeel risico en liquiditeitsrisico. Zo blijft de instelling veilig en voldoet ze aan de eisen van toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank en de Europese Centrale Bank. Risicoteams staan naast de business, zoals handelsdesks en kredietteams, als een onafhankelijke controle op het risico dat wordt genomen.
Banken structureren dit toezicht doorgaans volgens het model van de drie verdedigingslinies. De business zelf, bijvoorbeeld een kredietteam of een handelsdesk, vormt de eerste lijn en draagt de primaire verantwoordelijkheid voor het risico dat ze neemt binnen afgesproken grenzen. Risk management en compliance vormen de tweede lijn: zij stellen die grenzen vast, bouwen de modellen en limietkaders, en controleren onafhankelijk of de eerste lijn zich eraan houdt. Interne audit is de derde lijn en toetst periodiek of de eerste twee lijnen daadwerkelijk doen wat ze zeggen te doen. Risk management staat dus nooit alleen als poortwachter, het is één laag in een stelsel van controles waarvan toezichthouders verwachten dat het als geheel functioneert.
Wat ze doen
Wat risk management-teams doen
Stap voor stap
Hoe het risicoproces dagelijks werkt
De risicocyclus
Identificeren, meten en bewaken, rapporteren
In de kern is het risicoproces een cyclus in plaats van een rechte lijn. Een nieuw risico wordt geïdentificeerd, of het nu voortkomt uit een lening, een handelspositie of een nieuw product. Vervolgens wordt het gemeten en doorlopend bewaakt tegen afgesproken limieten. Bevindingen worden gerapporteerd aan het management en waar relevant aan toezichthouders, en de cyclus herhaalt zich zodra nieuwe risico's ontstaan of bestaande risico's veranderen.
Stresstesten laten zien hoe deze cyclus in de praktijk werkt. Toezichthouders zoals de ECB leggen periodiek scenario's op waaraan banken hun balans moeten toetsen, naast scenario's die de bank zelf ontwerpt op basis van de risico's die voor haar eigen bedrijf het meest relevant zijn. De uitkomsten worden vertaald naar verwachte kapitaal- en liquiditeitsposities over een langere periode en voeden rechtstreeks het interne kapitaal- en liquiditeitstoetsingsproces van de bank, bekend als ICAAP en ILAAP, waarmee wordt bepaald of de aangehouden buffers voldoende zijn. Wijst een scenario op een tekort, dan moet de bank laten zien wat ze daadwerkelijk zou doen, van het afbouwen van posities tot het aantrekken van extra kapitaal, niet alleen dat het tekort bestaat.
Specialisaties
Soorten risk management
Functies
Functies in risk management
Stagiair
Een student die het team ondersteunt met rapportages, data en basisanalyse.
Risk Analyst
Een starter die het grootste deel van de dagelijkse bewaking en rapportage doet.
Risk Manager / Senior Risk Analyst
Is verantwoordelijk voor een risicogebied en adviseert de business rechtstreeks.
Senior Risk Manager
Houdt toezicht op een breder risicogebied en vertegenwoordigt risk in seniore overleggen.
Head of Risk
Leidt een risicodiscipline of de risicofunctie van een bedrijfsonderdeel.
Chief Risk Officer
Draagt de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het risicoprofiel van de instelling.
Carrièretijdlijn
Hoe lang elke stap doorgaans duurt
Risk management kent geen vaste ladder, en de timing verschilt per instelling, team en persoon. Als algemene richtlijn doorloopt het pad van starter tot senior leiderschap ongeveer de onderstaande niveaus, waarbij elke stap de analytische diepgang en regelgevingskennis opbouwt die nodig is voor de volgende.
| Niveau | Doorgaans in de functie |
|---|---|
| Risk Analyst | ongeveer de eerste jaren |
| Risk Manager / Senior Risk Analyst | meerdere jaren |
| Senior Risk Manager | opnieuw een langere periode |
| Head of Risk / CRO track | bereikt na een aanzienlijke loopbaan in risk |
Dit zijn algemene, kwalitatieve indicaties, geen vaste tijdlijnen. Doorgroei hangt af van de instelling, het team en beschikbare functies.
Waarom het ertoe doet
Hoe risk management past in het verdienmodel van de bank
Risk management is geen winstcentrum. In tegenstelling tot handelsdesks of kredietteams genereert het geen directe omzet. Het is een controlefunctie die de instelling, haar spaarders en haar tegenpartijen beschermt tegen het nemen van meer risico dan ze kunnen dragen. Dat onderscheid is bepalend voor hoe de functie is georganiseerd: ze staat onafhankelijk van de business waarop ze toezicht houdt, met een eigen rapportagelijn naar het senior management en de raad van bestuur.
Toezichthouders eisen degelijk risicomanagement als voorwaarde voor het houden van een bankvergunning. Toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank en de Europese Centrale Bank verwachten dat instellingen hun risico's duidelijk in kaart brengen, er voldoende kapitaal en liquiditeit tegenover aanhouden en dit op verzoek kunnen aantonen. Zwak risicomanagement kan leiden tot toezichtmaatregelen, hogere kapitaaleisen of in ernstige gevallen tot het verlies van de vergunning.
Goed risicomanagement draait niet vooral om risico volledig vermijden, een bank die geen enkel risico neemt kan niet uitlenen of handelen. Het stelt een bank juist in staat om met vertrouwen zaken te doen, omdat ze begrijpt waaraan ze is blootgesteld en de controles heeft om dit te beheersen. In die zin maakt risk management het mogelijk dat de rest van de bank kan functioneren.
Risico en kapitaal hangen nauw samen. Hoe risicovoller de activa op de balans van een bank, hoe meer risicogewogen activa ze vertegenwoordigen, en hoe meer kapitaal de bank daartegenover moet aanhouden onder het Bazel-raamwerk waarop de Europese en Nederlandse bankregelgeving is gebaseerd. De risico-inschattingen die risicoteams opleveren, voeden rechtstreeks die berekening, die op haar beurt bepaalt hoeveel de bank kan uitlenen of aan risico kan nemen zonder haar kapitaalpositie te verzwakken. Die samenhang is ook waarom de functie niet alleen defensief maar ook commercieel van belang is: te voorzichtig risicomanagement beperkt onnodig wat de bank kan verdienen, terwijl te losse controles de instelling zelf in gevaar brengen.
Beloning
Beloning in risk management
Beloning in risk management bestaat doorgaans uit een basissalaris met een bonuscomponent die over het algemeen bescheidener is dan bij front-officefuncties zoals trading of investment banking. Dit weerspiegelt de aard van de functie: risicoteams genereren geen directe omzet, dus hun beloning is niet op dezelfde manier gekoppeld aan dealstromen of handelswinst.
Wat risk management wel biedt, is stabiliteit en interessant, kwantitatief en op regelgeving gericht werk. Veel mensen die voor risk kiezen, waarderen de voorspelbaardere structuur van de functie, de intellectuele diepgang van de modellering en analyse, en de kans om een financiële instelling van binnenuit te begrijpen op een manier die weinig andere functies bieden.
Beloning in risicofuncties wordt ook beïnvloed door regelgeving, op een manier die voor front-officebeloning niet geldt. Omdat risicomanagers toezicht houden op de blootstellingen die de business neemt, zijn Europese beloningsregels voor banken erop gericht dat de eigen prikkels van een risicomanager niet te nauw gekoppeld mogen zijn aan de prestaties van het bedrijfsonderdeel waarop ze juist moeten toetsen. In de praktijk versterkt dit de vlakkere, op basissalaris gerichte structuur van de functie in plaats van die tegen te werken.
Hier worden geen specifieke salariscijfers gegeven, omdat deze verschillen per instelling, senioriteit en onderhandeling, en cijfers die elders online circuleren vaak niet geverifieerd zijn.
Juniors
Wat stagiairs en juniors doen
Junior teamleden ondersteunen de analyse en rapportage waarop risicobeslissingen worden gebaseerd.
- Risicorapportages ondersteunen
- Data verzamelen en opschonen
- Basisanalyse van blootstellingen
- De risicomodellen van de bank leren kennen
- De risicosystemen van de bank leren kennen
- Assisteren bij rapportages aan toezichthouders
- Materiaal voorbereiden voor comités
- Opvolgen van limietcontroles
Vaardigheden
Vaardigheden die je nodig hebt
Routes
Beste routes naar risk management
Vergelijk
Risk management versus andere finance-paden
Risk management vs trading
Trading neemt marktrisico om winst te maken. Risk management is de toezichtfunctie die dat risico meet en begrenst, en werkt onafhankelijk van de desk waarop het toezicht houdt. In de praktijk stelt risk de limieten vast waarbinnen een trader werkt, zoals hoeveel blootstelling een positie mag dragen, en kan het die limieten ook blokkeren. Beide functies gebruiken vergelijkbare kwantitatieve instrumenten, maar staan aan tegenovergestelde kanten van hetzelfde risico.
Risk management vs investment banking / corporate finance
Investment banking en corporate finance zijn dealgedreven en adviserend, gericht op het sluiten van transacties. Risk management is een stabielere, analytische controlefunctie gericht op het meten en beheren van blootstelling over tijd. Waar dealteams in intensieve pieken werken rond het tijdpad van een transactie, kent risk-werk een doorlopend ritme van bewaken, rapporteren en periodiek stresstesten, met pieken rond rapportagedeadlines in plaats van rond één specifieke deal.
Risk management vs compliance
Risk management richt zich op financiële en kwantitatieve blootstelling, zoals krediet-, markt- en liquiditeitsrisico. Compliance richt zich op naleving van wet- en regelgeving en intern beleid, waaronder onderwerpen als anti-witwascontroles en klantonderzoek, marktgedrag en gegevensbescherming. Beide disciplines zijn verwant en werken nauw samen, beide zitten in de tweede verdedigingslinie, maar een risicomodel dat verwacht kredietverlies berekent en een compliancecontrole die de identiteit van een klant verifieert zijn fundamenteel ander werk, ook al bestaan beide om de instelling te beschermen.
Werkgevers
Risk management-werkgevers in Nederland
Een selectie van banken die actief zijn in Nederland met een substantiële risicofunctie, ingedeeld naar type. Vrijwel elke bank in onze bedrijvengids heeft een risicofunctie, dus deze lijst is een startpunt, niet uitputtend.
Vacatures
Risk management-vacatures
We tonen alleen echte, actuele vacatures met een link naar de werkgever. Stages, werkstudentrollen, analistenfuncties en off-cycle stages verschijnen hier. Bekijk in de tussentijd alle actuele vacatures.
Bekijk alle vacaturesVoorbereiding
Hoe je je voorbereidt als student
Hulpmiddelen
Aanbevolen hulpmiddelen
FAQ
Veelgestelde vragen
Wat is risk management in banking?
Risk management is de functie binnen een bank of financiële instelling die de risico's die zij neemt identificeert, meet, bewaakt en beheerst, zodat de instelling veilig blijft en aan de eisen van toezichthouders voldoet.
Wat zijn de belangrijkste soorten risico?
De belangrijkste soorten zijn kredietrisico, marktrisico, operationeel risico, liquiditeitsrisico en modelrisico. Elk kijkt naar een andere manier waarop een bank geld kan verliezen of haar verplichtingen niet kan nakomen.
Heb je een kwantitatieve studie nodig?
Een kwantitatieve achtergrond zoals econometrie, finance, wiskunde of statistiek helpt sterk, vooral bij marktrisico en modelvalidatie, al is dit niet voor elke risicofunctie vereist.
Hoe verschilt risk van compliance?
Risk management richt zich op het meten en beheersen van financiële en kwantitatieve blootstelling, terwijl compliance zich richt op naleving van wet- en regelgeving en intern beleid. Beide zijn verwante maar verschillende disciplines.
Hoe ziet een typische dag eruit?
Het bestaat doorgaans uit risicoposities bewaken tegen limieten, werken met data en modellen, rapportages voorbereiden voor het management of toezichthouders, en blootstellingen bespreken met businessteams.
Welke kwalificaties helpen, zoals de FRM?
Certificeringen zoals de Financial Risk Manager-titel (FRM) worden gewaardeerd in het vakgebied en kunnen na verloop van tijd worden behaald, naast een relevante studieachtergrond.
Hoe is de werk-privébalans vergeleken met front-officefuncties?
Risk management wordt over het algemeen als voorspelbaarder gezien dan front-officefuncties zoals trading of investment banking, al verschilt dit per bank, team en periode, vooral rond rapportagedeadlines en stresstesten.
Kun je vanuit risk overstappen naar trading of andere finance-paden?
Ja, dat gebeurt. De analytische en kwantitatieve basis die je in risicoteams opbouwt, kan een opstap zijn naar trading, treasury of andere finance-paden, al is een overstap niet vanzelfsprekend en hangt dit af van de persoon en de bank.
Gerelateerd
Gerelateerde finance-paden
Start je reis in risk management
Bekijk openstaande vacatures of ontdek de andere finance-carrièrepaden.